Het meer van Pushkar is de reden dat het stadje bestaat. De hindoegeschriften vertellen het eenvoudig: Brahma zocht een plek voor een yagna, liet een lotusbloem uit zijn hand vallen, en waar de blaadjes de aarde raakten, kwam water op. Tweeënvijftig ghats — brede stenen trappen, elk gebouwd en vernoemd door een andere vorstenfamilie — dalen af naar dat water, en meer dan vierhonderd tempels verdringen zich in de steegjes erachter.
Het is een klein meer, en op een hete middag kan het bijna gewoon lijken. Kom om vijf uur ’s ochtends of vijf uur ’s avonds en het is iets heel anders: roepende priesters, trommels die inzetten, pelgrims die gekleed het water in stappen en, na donker, honderden kleine olielampjes die vanaf de treden het meer op worden geduwd. De avond-Mahaarti bij de belangrijkste ghats is het ene dat iedere bezoeker gezien moet hebben.
Wat te doen bij Het meer van Pushkar en de 52 ghats
De avond-Mahaarti meemaken
Bij zonsondergang vullen de ghats zich met lamplicht, bellen en zang terwijl er lampjes aan het meer worden geofferd. Varah Ghat, Brahma Ghat en Gau Ghat zijn de hoofdpodia; kom 20 minuten eerder en ga op de bovenste treden zitten.
De hele ronde langs de ghats lopen
Een rustig rondje om het meer duurt zo’n 45 minuten en passeert alle 52 ghats, tientallen kleine heiligdommen en een steeds wisselende cast van pelgrims, sadhoes, wassers en langoeren.
Erbij zijn bij zonsopgang
Het eerste uur licht is het stilst en het mooist — nevel op het water, witte tempels die goud kleuren en badgasten die vóór de hitte arriveren.
Gau Ghat bezoeken
Ook wel Gandhi Ghat: hier werd een deel van de as van Mahatma Gandhi verstrooid, en ook die van Jawaharlal Nehru. Het is de ghat waar Indiase bezoekers het vaakst stilstaan.
Zo kom je bij Het meer van Pushkar en de 52 ghats
- Het meer is het middelpunt van het stadje — elk steegje vanaf de Sadar Bazaar loopt naar een ghat, en nergens in Pushkar ben je verder dan tien minuten lopen van het water.
- Vanuit Ajmer: er rijden om de paar minuten bussen naar Pushkar (ongeveer 30 minuten over de Nag Pahar); vanaf het busstation is het 10 minuten lopen.
- Met een gids: de wandelingen in de middag en avond bouwen hun route allebei rond de ghats en leggen uit wat er bij elk gebeurt.
- Schoenen gaan uit voordat je een ghat betreedt, en leren spullen (riemen, tassen) laat je beter achter. Badende mensen fotograferen is niet welkom — vraag het, of richt je camera ergens anders op.
- Als iemand je een bloem aanreikt en een zegen aanbiedt, rol je het «Pushkar-paspoort» in: een snelle puja gevolgd door druk om een flink bedrag te doneren, en een rood draadje om je pols. Een beleefd maar duidelijk «nee, dank u» voordat je iets aanneemt is genoeg.
- Het hele stadje is vegetarisch en alcoholvrij, en er worden ook geen eieren verkocht — rond het meer wordt dat bijzonder serieus genomen.
Beste tours voor Het meer van Pushkar en de 52 ghats
Deze best beoordeelde ervaringen zijn de makkelijkste manier om Het meer van Pushkar en de 52 ghats en omgeving te beleven:
Rondleiding te voet vanaf €5 Pushkar: avondwandeling met vuurceremonie
Het best beoordeelde wat je in Pushkar kunt doen, en wat een mooi meer verandert in een plek die je begrijpt. Een lokale gids neemt je mee door de oude stad op het uur dat die tot leven komt: langs de badghats, tempels binnen die nog volop gebruikt worden, en omlaag naar het water voor de Mahaarti, het vuurritueel waarbij lampjes aan het meer worden geofferd. Onderweg krijg je de praktische dingen die niemand vertelt: waar je je schoenen laat, welke ghats bezoekers verwelkomen en hoe je de «bloemenzegen»-truc herkent. Beoordeeld met 4,9 uit ruim honderd reviews.
- Loop over de ghats en door de steegjes wanneer de stad haar lampen aansteekt
- Zie — en doe desgewenst mee aan — de Mahaarti-vuurceremonie
- Bezoek met een lokale gids meerdere tempels die nog volop in gebruik zijn
Privéwandeling vanaf €5 Pushkar: middagwandeling langs tempels en bazaars
De daglichtversie van de avondwandeling, en dan privé — handig als je liever veel vraagt dan een groep deelt. Je gids rijgt de steegjes aaneen tussen de Brahma-tempel, de kleinere heiligdommen waar de meeste bezoekers straal langs lopen, en de ghats, en legt uit wat er gebeurt en waarom Pushkar zoveel betekent voor de miljoenen pelgrims die hier komen. De tweede helft is de bazaar, waar een lokaal oog echt geld waard is: je leert wat Rajasthaanse blokdruk, kameelleer en Pushkar-rozenolie werkelijk horen te kosten.
- Privégids: jij bepaalt het tempo en de vragen
- De Brahma-tempel, de Varaha-tempel en de ghats aan het meer
- Sadar Bazaar: textiel, zilver, leer en rozenproducten
Privétour vanaf €5 Pushkar: privéwandeling met een lokale gids
Een eenvoudige, betaalbare privégids voor zoveel van Pushkar als je wilt zien. Omdat niets vastligt, is dit de optie als je al ongeveer weet wat je interesseert: de tempelronde, fotografie rond de ghats, de brahmaanse wijk of de markt. Het is ook de prettigste manier om een stad te ontdekken waar veel eerste bezoekers zich wat onzeker voelen: iemand naast je die weet welke ghats buitenstaanders verwelkomen en welke rituelen privé zijn, haalt vrijwel alle drempels weg.
- Volledig privé en opgebouwd rond wat jij wilt zien
- Tempels, ghats, bazaar en de stille hoekjes daartussen
- Uitstekende prijs voor wat een privégids normaal kost

